Wiosna to czas odrodzenia w ogrodzie, a dla każdego sadownika i miłośnika drzew owocowych, oznacza to jedno: pora na przycinanie. Wśród wielu gatunków, jabłonie zajmują szczególne miejsce w polskich ogrodach, a ich prawidłowe cięcie wiosną jest absolutnym fundamentem obfitych zbiorów i zdrowia drzewa. Niniejszy artykuł, opierając się na sprawdzonych praktykach i wiedzy eksperckiej z roku 2026, ma za zadanie szczegółowo odpowiedzieć na pytanie „jak przycinać jabłonie na wiosnę”, rozwiewając wszelkie wątpliwości i dostarczając kompleksowych wskazówek.
Pamiętajmy, że cięcie to nie tylko estetyka. To zabieg agrotechniczny, który wpływa na kondycję pąków kwiatowych, wielkość i jakość owoców, a także na odporność drzewa na choroby i szkodniki. Wiosenne przycinanie jabłoni to inwestycja w przyszły plon i długowieczność naszej uprawy.
Dlaczego Przycinanie Jabłoni na Wiosnę jest Kluczowe?
Wiosenne cięcie jabłoni to jeden z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych w sadzie, determinujący zdrowie drzewa i jakość przyszłych zbiorów. W okresie spoczynku zimowego, gdy drzewo nie aktywnie rozwija liści, a soki nie krążą intensywnie, jest to idealny moment na interwencję. Dlaczego jednak właśnie wiosna jest tak optymalna?
- Stymulacja wzrostu i owocowania: Usuwanie starych, chorych lub uszkodzonych gałęzi kieruje energię drzewa na rozwój nowych pędów, które będą owocować w kolejnych sezonach. Wiosenne cięcie pobudza drzewo do intensywnego wzrostu, co przekłada się na większą ilość i lepszą jakość owoców. Jest to naturalny impuls dla jabłoni do odnowy i koncentracji sił na produkcji plonu.
- Poprawa przewiewności i nasłonecznienia korony: Gęsta korona jabłoni to idealne środowisko dla rozwoju chorób grzybowych i szkodników. Prześwietlenie drzewa poprzez usunięcie zbędnych gałęzi poprawia cyrkulację powietrza, co ogranicza wilgotność i tym samym ryzyko infekcji. Lepszy dostęp światła słonecznego do wszystkich części korony sprzyja równomiernemu dojrzewaniu owoców i poprawia ich wybarwienie oraz smak.
- Kształtowanie pokroju drzewa: Regularne cięcie pozwala na utrzymanie pożądanego kształtu korony, co ułatwia zabiegi pielęgnacyjne, takie jak opryski, a przede wszystkim zbiór owoców. Umożliwia również kontrolę nad wysokością drzewa, co jest szczególnie ważne w mniejszych ogrodach.
- Usuwanie zagrożeń: Cięcie sanitarne, czyli usuwanie gałęzi uszkodzonych przez mróz, wiatr czy choroby, zapobiega rozprzestrzenianiu się patogenów na zdrowe części drzewa. Jest to kluczowy element profilaktyki i utrzymania drzewa w dobrej kondycji przez wiele lat.
Zrozumienie tych fundamentalnych korzyści jest pierwszym krokiem do skutecznego i przemyślanego przycinania jabłoni wiosną. To nie jest przypadkowa czynność, lecz strategiczna interwencja, która kształtuje przyszłość sadu.
Optymalny Termin: Kiedy Dokładnie Przycinać Jabłonie Wiosną?
Kiedy przycinać jabłonie na wiosnę to pytanie, na które odpowiedź jest precyzyjna, choć zależy od panujących warunków pogodowych. Ogólna zasada mówi, że najlepszy moment na cięcie przypada na okres od końca lutego do końca marca, a nawet początku kwietnia. Kluczowe jest uchwycenie momentu, gdy drzewa są jeszcze w stanie głębokiego spoczynku, ale najsilniejsze mrozy już minęły.
- Faza spoczynku: Cięcie powinno być wykonane, gdy jabłoń jest w uśpieniu, czyli przed ruszeniem wegetacji, zanim pąki zaczną nabrzmiewać i rozwijać się. W tym czasie drzewo ma najmniejszy stres związany z utratą soku i szybciej regeneruje rany.
- Unikanie mrozów: Kluczowym czynnikiem jest uniknięcie cięcia w czasie silnych mrozów. Cięcie w temperaturach poniżej -5°C może prowadzić do uszkodzeń mrozowych tkanek wokół rany, co utrudnia jej gojenie i zwiększa ryzyko infekcji. Idealna temperatura to kilka stopni powyżej zera.
- Regionalne różnice: Polska to kraj o zróżnicowanym klimacie. Na zachodzie i północy kraju, gdzie zimy są łagodniejsze, cięcie można rozpocząć nieco wcześniej, już pod koniec lutego. W regionach wschodnich i górskich, gdzie przymrozki utrzymują się dłużej, lepiej poczekać do marca, a nawet początku kwietnia. Obserwacja pogody i lokalnych warunków jest zatem niezbędna.
- Znaki natury: Dobrym wskaźnikiem jest także obserwacja natury. Gdy wierzby zaczynają wypuszczać „kotki”, a pierwsze przebiśniegi pojawiają się w ogrodzie, to znak, że nadszedł odpowiedni moment na przycinanie jabłoni na wiosnę.
Czekanie z cięciem zbyt długo, do momentu ruszenia pąków, może osłabić drzewo, ponieważ traci ono już zgromadzone substancje odżywcze, które zaczęły być kierowane do rozwijających się liści i kwiatów. Dlatego precyzyjne wyczucie odpowiedniego momentu jest tak ważne dla zdrowia i wydajności jabłoni.
Narzędzia i Przygotowanie: Klucz do Skutecznego Cięcia
Zanim przystąpimy do przycinania jabłoni na wiosnę, niezwykle ważne jest odpowiednie przygotowanie narzędzi i miejsca pracy. Odpowiednie narzędzia gwarantują czyste cięcie, co minimalizuje stres dla drzewa i przyspiesza gojenie ran, natomiast ich higiena zapobiega rozprzestrzenianiu się chorób.
Niezbędne narzędzia:
- Sekator ręczny: Do cięcia cienkich pędów i gałęzi o średnicy do 2 cm. Warto zainwestować w sekator bypass (nożycowy) o ostrych ostrzach, który zapewnia czyste i precyzyjne cięcie.
- Sekator kowadełkowy (dwuręczny): Do grubszych gałęzi (do 4-5 cm). Dzięki dłuższym ramionom i mechanizmowi wspomagającemu, pozwala na cięcie z większą siłą.
- Piła ogrodnicza: Niezbędna do usuwania najgrubszych gałęzi. Warto wybrać piłę o zakrzywionym brzeszczocie z zębami do cięcia w obu kierunkach, co ułatwia pracę. Pamiętajmy, by piła była ostra!
- Drabina: Solidna i stabilna drabina jest kluczowa dla bezpieczeństwa podczas pracy w koronie drzewa.
- Środek do dezynfekcji: Alkohol etylowy, denaturat lub specjalne preparaty dezynfekujące do narzędzi.
- Maść ogrodnicza lub funaben: Do zabezpieczania większych ran po cięciu.
Przygotowanie narzędzi i miejsca pracy:
- Dezynfekcja: Przed rozpoczęciem cięcia i po przycięciu każdego chorego drzewa (lub gałęzi), należy zdezynfekować ostrza sekatorów i piły. Zapobiegnie to przenoszeniu patogenów (bakterii, grzybów) z jednego drzewa na drugie lub z chorej gałęzi na zdrową.
- Ostrzenie: Wszystkie narzędzia muszą być ostre. Tępe narzędzia miażdżą tkanki, zamiast je czysto przecinać, co prowadzi do trudniejszego gojenia i większej podatności na infekcje.
- Ubiór ochronny: Rękawice ogrodnicze chronią dłonie, a okulary ochronne mogą zapobiec urazom oczu od opadających fragmentów gałęzi.
- Planowanie cięcia: Zanim wykonamy pierwsze cięcie, warto poświęcić chwilę na ocenę drzewa. Zastanówmy się, które gałęzie chcemy usunąć i dlaczego. Dzięki temu cięcie będzie bardziej efektywne i mniej chaotyczne.
Pamiętajmy, że staranne przygotowanie to podstawa bezpiecznego i efektywnego przycinania jabłoni na wiosnę, a tym samym klucz do zdrowego i obficie owocującego drzewa.
Techniki Przycinania Jabłoni: Krok po Kroku
Zrozumienie różnic między technikami cięcia i ich zastosowanie w praktyce to esencja tego, jak przycinać jabłonie na wiosnę. Każdy typ cięcia ma swoje specyficzne cele i jest stosowany w odpowiednich momentach cyklu życia drzewa. Poniżej przedstawiamy najważniejsze techniki cięcia jabłoni.
1. Cięcie Sanitarne:
Jest to absolutny priorytet podczas wiosennego przycinania. Polega na usunięciu wszystkich chorych, uszkodzonych, suchych lub martwych gałęzi. To pierwszy krok, który należy wykonać.
- Jak rozpoznać: Gałęzie z objawami chorób (np. rak bakteryjny, parch, mączniak), pęknięte, złamane, przemarznięte lub te, które wyraźnie obumarły.
- Technika: Cięcie wykonujemy zawsze do zdrowej tkanki, najlepiej kilka centymetrów poniżej widocznych objawów choroby. Narzędzia każdorazowo dezynfekujemy po cięciu chorej gałęzi.
2. Cięcie Formujące (Szkieletowe):
Stosowane głównie u młodych jabłoni (do 3-5 lat) w celu ukształtowania korony. Najpopularniejsze formy to stożek, wrzeciono lub korona pucharowa. Celem jest stworzenie silnego szkieletu drzewa, które będzie w stanie utrzymać obfity plon.
-
Jak przycinać jabłonie na wiosnę w celu formowania:
- Cięcie przewodnika: U młodych drzew skraca się główny przewodnik (pęd wiodący) o około 1/3, aby pobudzić drzewo do wytwarzania pędów bocznych.
- Wybór pędów głównych: Wybieramy 3-5 najsilniejszych pędów bocznych, które będą tworzyć główne konary. Powinny one odchodzić od przewodnika pod szerokim kątem (ok. 45-60 stopni) i być równomiernie rozmieszczone wokół pnia. Pozostałe pędy usuwamy lub skracamy.
- Skracanie bocznych pędów: Pędy boczne skracamy o 1/3 do 1/2 długości, zawsze nad pąkiem skierowanym na zewnątrz korony.
3. Cięcie Prześwietlające:
Stosowane u starszych, owocujących jabłoni. Ma na celu poprawę dostępu światła i powietrza do wnętrza korony oraz pobudzenie drzewa do zawiązywania pąków kwiatowych.
-
Jak przycinać jabłonie na wiosnę w celu prześwietlenia:
- Usuwanie gałęzi krzyżujących się i rosnących do środka korony: Te gałęzie konkurują o światło i zagęszczają drzewo.
- Usuwanie wilków: To silne, pionowo rosnące pędy, które pojawiają się często na starych gałęziach. Zazwyczaj są bezowocne i zabierają energię drzewu. Można je usunąć całkowicie lub skrócić, jeśli chcemy je wykorzystać do odnowy korony.
- Usuwanie gałęzi zwieszających się: Te gałęzie często zasłaniają niższe partie korony i są mało produktywne.
- Skracanie gałęzi nadmiernie długich: Pomaga to utrzymać kompaktowy kształt korony i ułatwia zbiór.
4. Cięcie Odmładzające:
Stosowane u bardzo starych, zaniedbanych jabłoni, które słabo owocują. Jest to radykalny zabieg, mający na celu przywrócenie drzewu wigoru.
- Technika: Polega na stopniowym usuwaniu najstarszych i najbardziej zdrewniałych gałęzi, zastępując je nowymi, silnymi pędami (często wilkami, które celowo pozostawiono i odpowiednio uformowano). Cięcia tego typu rozkłada się na kilka lat, aby nie osłabić drzewa zbyt drastycznie.
Zasady właściwego cięcia:
- Cięcie blisko pąka: Zawsze tniemy około 0.5-1 cm nad pąkiem, pod lekkim skosem, tak aby woda spływała z rany. Pąk, nad którym tniemy, powinien być skierowany na zewnątrz korony.
- Cięcie na obrączkę: Grubsze gałęzie usuwamy „na obrączkę”, czyli tuż przy nasadzie, nie pozostawiając tzw. „kikuta”. Obrączka to naturalne zgrubienie u nasady gałęzi, które zawiera komórki odpowiedzialne za szybkie gojenie rany.
-
Trzy cięcia dla grubych gałęzi: Aby uniknąć odrywania kory, grube gałęzie tniemy w trzech etapach:
- Od spodu, około 30 cm od pnia, wykonujemy płytkie nacięcie.
- Od góry, nieco dalej od pnia niż pierwsze cięcie, odcinamy gałąź. Pozwoli to na bezpieczne opadnięcie ciężkiej gałęzi.
- Pozostały kikut tniemy starannie „na obrączkę”.
Pamiętajmy, że cięcie to sztuka, która wymaga praktyki. Nie obawiajmy się eksperymentować, ale zawsze z rozwagą i świadomością celu, jaki chcemy osiągnąć, przycinając jabłonie na wiosnę.
Specyfika Przycinania Młodych i Starszych Jabłoni
Sposób, jak przycinać jabłonie na wiosnę, znacząco różni się w zależności od wieku drzewa. Młode drzewa wymagają głównie cięcia formującego, natomiast starsze – prześwietlającego i odmładzającego.
Przycinanie młodych jabłoni (do 5 lat):
Głównym celem jest zbudowanie silnego szkieletu korony, który będzie w stanie utrzymać przyszłe plony, oraz wczesne wyeliminowanie wadliwych gałęzi. Młode drzewa często sadzi się jako tzw. „okulanty”, czyli z jednym pędem przewodnim i kilkoma pędami bocznymi.
- Pierwsze cięcie po posadzeniu (wiosna): Skraca się przewodnik na wysokość około 80-100 cm od ziemi (w zależności od pożądanej wysokości pnia) nad pąkiem. Jeśli drzewko posiada pędy boczne, wybiera się 3-4 najbardziej korzystnie ułożone (odchodzące pod szerokim kątem, równomiernie rozmieszczone) i skraca je o 1/3 do 1/2 długości. Pozostałe pędy usuwa się całkowicie. Ma to na celu pobudzenie do rozkrzewiania się.
- Cięcia w kolejnych latach: Kontynuuje się formowanie, dążąc do uzyskania docelowego kształtu (np. wrzeciona, korony stożkowej). Usuwa się wszelkie pędy konkurujące z przewodnikiem, te rosnące pionowo („wilki”) oraz te zbyt gęste, które uniemożliwiają rozwój dolnych partii korony. Co roku skraca się przewodnik oraz pędy boczne.
- Zwracaj uwagę na kąty rozwidlenia: Gałęzie odchodzące od przewodnika pod kątem ostrym są słabe i mogą łatwo ulec złamaniu pod ciężarem owoców. Można je usuwać lub używać rozpórek bądź naciągania, by zwiększyć kąt.
Przycinanie starszych, owocujących jabłoni (powyżej 5 lat):
U dojrzałych jabłoni cięcie koncentruje się na utrzymaniu równowagi między wzrostem wegetatywnym a owocowaniem, zapewnieniu dobrego nasłonecznienia i usuwaniu elementów, które obciążają drzewo lub są źródłem chorób.
- Cięcie prześwietlające: Usuwa się gałęzie krzyżujące się, ocierające o siebie, rosnące do wnętrza korony, a także te, które nadmiernie zagęszczają drzewo. Dąży się do równomiernego rozmieszczenia gałęzi w koronie.
- Usuwanie „wilków”: Te silne, pionowe pędy, które nie owocują, należy usuwać. Jednak w przypadku odmładzania starych drzew, niektóre wilki można selektywnie pozostawić i skrócić, aby stały się przyszłymi konarami.
- Cięcie odmładzające: U bardzo starych, słabo owocujących jabłoni usuwa się najstarsze, wyczerpane gałęzie, zastępując je młodszymi, silniejszymi. To proces rozłożony na kilka lat, aby nie szokować drzewa zbyt drastycznym cięciem.
- Cięcie jabłoni na wiosnę w celu regulacji plonu: Czasami konieczne jest usunięcie części pędów owoconośnych, aby zapobiec zbyt obfitemu owocowaniu, które prowadzi do drobnych i słabo wybarwionych owoców.
Bez względu na wiek drzewa, zawsze należy przestrzegać podstawowych zasad higieny cięcia i odpowiedniego zabezpieczania ran. Dostosowanie technik cięcia do etapu rozwoju jabłoni jest kluczem do ich długiego i owocnego życia.
Pielęgnacja Po Przycinaniu: Ochrona i Wsparcie
Samo przycinanie jabłoni na wiosnę to dopiero połowa sukcesu. Równie ważna jest odpowiednia pielęgnacja drzewa po zabiegu, która ma na celu zabezpieczenie ran, przyspieszenie gojenia i wsparcie rośliny w regeneracji. Niewłaściwa pielęgnacja może zniweczyć cały trud włożony w cięcie.
1. Zabezpieczanie ran:
To absolutnie kluczowy element. Rany po cięciu, szczególnie te o średnicy powyżej 2-3 cm, stanowią otwarte wrota dla patogenów, takich jak grzyby (np. zgorzel kory) i bakterie. Należy je bezzwłocznie zabezpieczyć.
- Maść ogrodnicza: To najpopularniejszy środek, tworzący fizyczną barierę ochronną. Dostępne są maści na bazie wosków pszczelich, żywic lub syntetycznych składników. Ważne, aby nałożyć ją równomiernie i dokładnie pokryć całą powierzchnię rany.
- Emulsja z fungicydem: W przypadku cięcia gałęzi z objawami choroby, warto zastosować preparat z dodatkiem środka grzybobójczego (np. funaben, Miedzian 50 WP w postaci pasty) bezpośrednio na ranę, co dodatkowo zdezynfekuje i ochroni przed reinfekcją.
- Naturalne sposoby: Niektórzy sadownicy stosują naturalne specyfiki, takie jak glina z dodatkiem obornika lub popiołu drzewnego. Choć mniej trwałe niż maści, mogą wspomagać gojenie.
- Termin: Zabezpieczenie rany powinno nastąpić jak najszybciej po cięciu, najlepiej tego samego dnia.
2. Nawożenie:
Wiosna to okres intensywnego wzrostu, a po cięciu drzewo potrzebuje dodatkowego wsparcia, aby zregenerować się i rozpocząć nowy cykl wegetacyjny.
- Nawozy wieloskładnikowe: Można zastosować nawozy mineralne przeznaczone dla drzew owocowych, które dostarczą niezbędnych składników odżywczych (azot, fosfor, potas oraz mikroelementy). Azot jest szczególnie ważny dla wzrostu nowych pędów.
- Nawozy organiczne: Kompost lub dobrze rozłożony obornik dostarczają materii organicznej, poprawiając strukturę gleby i jej zdolność do zatrzymywania wody. Warto je stosować wokół pnia, delikatnie mieszając z wierzchnią warstwą ziemi.
- Termin: Nawożenie najlepiej przeprowadzić wczesną wiosną, po ustąpieniu mrozów, ale przed ruszeniem wegetacji.
3. Podlewanie:
Choć wiosną zazwyczaj jest wystarczająco dużo wilgoci, w przypadku suchej wiosny, zwłaszcza po posadzeniu młodych drzew, regularne podlewanie jest niezwykle ważne.
- Wilgotność gleby: Upewnij się, że gleba wokół korzeni jest stale wilgotna, szczególnie przez pierwsze tygodnie po cięciu.
- Metoda: Podlewaj obficie, ale rzadko, aby woda dotarła do głębszych warstw gleby i stymulowała rozwój korzeni.
4. Kontrola szkodników i chorób:
Po cięciu drzewo jest delikatnie osłabione, co może uczynić je bardziej podatnym na ataki.
- Regularna inspekcja: Monitoruj drzewo pod kątem objawów chorób lub obecności szkodników.
- Wczesne interwencje: W przypadku wykrycia problemów, należy jak najszybciej podjąć odpowiednie działania (opryski, usuwanie zainfekowanych części).
Pamiętając o tych zasadach, zapewniamy jabłoniom optymalne warunki do regeneracji i zdrowego wzrostu, co jest fundamentem obfitych i smacznych plonów.
Najczęstsze Błędy i Jak Ich Unikać Podczas Wiosennego Przycinania Jabłoni
Mimo najlepszych intencji, nawet doświadczeni sadownicy mogą popełnić błędy podczas przycinania jabłoni na wiosnę. Świadomość tych pułapek jest kluczowa, aby ich uniknąć i zapewnić drzewu optymalny rozwój.
1. Zbyt intensywne cięcie (przecięcie):
To jeden z najczęstszych błędów. Usuwanie zbyt wielu gałęzi naraz, zwłaszcza tych grubszych, może prowadzić do szoku dla drzewa, osłabić je i zaburzyć naturalną równowagę między systemem korzeniowym a koroną. Drzewo może zareagować intensywnym wzrostem tzw. „wilków”, które nie owocują.
- Jak unikać: Stosuj zasadę, że nie usuwa się więcej niż 25-30% masy korony w jednym sezonie. W przypadku mocno zaniedbanych drzew, cięcie odmładzające rozłóż na 2-3 lata.
2. Cięcie w nieodpowiednim terminie:
Jak wspomniano wcześniej, zbyt wczesne cięcie (podczas silnych mrozów) może prowadzić do uszkodzeń mrozowych, a zbyt późne (po ruszeniu wegetacji) osłabia drzewo, ponieważ traci ono już zgromadzone substancje odżywcze.
- Jak unikać: Bacznie obserwuj pogodę i kalendarz. Poczekaj, aż miną najsilniejsze mrozy, ale nie zwlekaj do momentu nabrzmiewania pąków.
3. Używanie tępych lub brudnych narzędzi:
Tępe narzędzia miażdżą tkanki, pozostawiając poszarpane rany, które trudniej się goją i są bardziej podatne na infekcje. Brudne narzędzia mogą przenosić choroby z jednego drzewa na drugie.
- Jak unikać: Zawsze używaj ostrych i czystych narzędzi. Dezynfekuj je przed rozpoczęciem pracy i po cięciu każdej chorej gałęzi lub drzewa.
4. Nieprawidłowe cięcie grubych gałęzi (pozostawianie „kikutów” lub odrywanie kory):
Pozostawienie tzw. „kikuta” (fragmentu gałęzi po cięciu zbyt daleko od pnia) uniemożliwia jego prawidłowe zagojenie i prowadzi do gnicia. Odrywanie kory podczas usuwania ciężkich gałęzi może spowodować rozległe rany, które osłabiają drzewo.
- Jak unikać: Grube gałęzie tnij zawsze „na obrączkę”. Podczas usuwania ciężkich gałęzi stosuj metodę trzech cięć, aby zapobiec odrywaniu kory.
5. Brak zabezpieczania ran:
Niezabezpieczone, większe rany są otwartymi wrotami dla patogenów, co może prowadzić do poważnych chorób, a nawet obumierania całych gałęzi lub drzewa.
- Jak unikać: Wszystkie rany po cięciu o średnicy powyżej 2 cm (lub mniejsze, jeśli drzewo jest chore) należy bezzwłocznie zabezpieczyć maścią ogrodniczą lub innym preparatem ochronnym.
6. Cięcie bez planu:
Chaotyczne cięcie bez przemyślenia, które gałęzie usunąć i dlaczego, często prowadzi do nieefektywnych i szkodliwych rezultatów.
- Jak unikać: Zanim zaczniesz cięcie, poświęć chwilę na obejrzenie drzewa. Określ, które gałęzie są chore, które zagęszczają koronę, a które należy usunąć w celu formowania. Cięcie zacznij od gałęzi najniżej położonych i idź w górę, usuwając najpierw te najmniej potrzebne.
Unikanie tych powszechnych błędów to fundament skutecznego i bezpiecznego przycinania jabłoni na wiosnę. Pamiętaj, że każde cięcie jest decyzją, która wpływa na przyszłość drzewa.
Długoterminowe Korzyści Regularnego Wiosennego Przycinania Jabłoni
Regularne i prawidłowe przycinanie jabłoni na wiosnę to nie tylko jednorazowy zabieg, ale inwestycja, która przynosi wymierne korzyści przez wiele lat. Długoterminowe efekty przemyślanego cięcia są kluczowe dla każdego, kto marzy o zdrowym i produktywnym sadzie.
1. Obfite i regularne plony:
Jedną z najważniejszych korzyści jest znaczące zwiększenie ilości i jakości owoców. Jabłonie, które są regularnie przycinane, mają lepiej uformowane pąki kwiatowe, co przekłada się na większe, soczystsze i lepiej wybarwione jabłka. Cięcie zapobiega również tzw. „przemiennemu owocowaniu”, czyli sytuacji, gdy drzewo owocuje obficie co drugi rok, a w pozostałe lata słabo lub wcale.
